سمان زینک فسفات مروابن یکی از سمانهای قدیمی، مؤثر و پرمصرف در دندانپزشکی ایران است که توسط شرکت ایرانی مروابن (Morvabon Dental Co.) تولید میشود. این سمان از نوع کلاسیک و غیررزینی است و برای چسباندن روکشها، بریجها، پستهای فلزی، اینلهها و بهعنوان بیس یا لاینر زیر ترمیمها استفاده میشود. کیفیت بالا، قیمت مناسب و تطابق با نیازهای کلینیکی باعث شده است مروابن بهعنوان یکی از برندهای قابل اعتماد در میان دندانپزشکان شناخته شود.
ترکیب اصلی آن همانند سایر زینک فسفاتها از پودر اکسید روی (ZnO) و مایع اسید فسفریک تشکیل شده است. هنگام اختلاط این دو جزء، واکنش شیمیایی اسید–باز آغاز میشود و پس از چند دقیقه ماتریسی سخت، فشرده و مقاوم تشکیل میدهد. محصول نهایی دارای مقاومت فشاری بالا، پایداری ابعادی مطلوب و گیر مکانیکی مؤثر بر روی دندان و فلز است، بدون اینکه وارد واکنش شیمیایی با سطوح شود.
از لحاظ بالینی، سمان زینک فسفات مروابن معمولاً در دو بسته مجزا شامل پودر و مایع عرضه میشود. دندانپزشک آن را بر روی صفحهی شیشهای سرد مخلوط میکند تا واکنش گرمازا کنترل شود و مادهی نهایی صاف و یکدست باقی بماند. تنظیم غلظت با نسبت پودر به مایع انجام میشود: نسبت بالای پودر باعث افزایش مقاومت و کاهش زمان گیرش، در حالیکه نسبت کمتر چسبندگی سطحی را بالا میبرد. زمان گیرش نهایی این سمان معمولاً بین ۵ تا ۹ دقیقه است، که زمان کاری مناسبی برای لابراتوار و کلینیک فراهم میآورد.
ویژگیهای فنی و مزایا:
- گیر مکانیکی بسیار خوب به دندان و ساختار فلزی
- مقاومت فشاری بین 90 تا 120 مگاپاسکال، مناسب برای ترمیمهای دائمی
- چسبندگی پایدار بدون تغییر حجم پس از گیرش
- سازگاری با اغلب مواد ترمیمی دیگر (کامپوزیت، آمالگام، گلاس آینومر)
- دوام بالا در محیط مرطوب دهان و ثبات رنگ در طول زمان
- قیمت اقتصادی و دسترسی آسان در بازار ایران
با این حال، باید توجه داشت سمان زینک فسفات مروابن دارای pH اولیه اسیدی است و لذا در مواردی که کف حفره به پالپ نزدیک باشد، استفاده مستقیم آن توصیه نمیشود. در این مواقع بهتر است از گلسلاینر یا بیس محافظ زیر آن استفاده شود تا تحریک پالپ رخ ندهد. همچنین برای حفظ کیفیت گیرش، محیط کار باید خشک و بدون آلودگی بزاق باشد.
در جمعبندی، زینک فسفات مروابن انتخابی مطمئن و مقرونبهصرفه برای تثبیت قطعات پروتتیک دندانی، بهویژه روکشهای فلزی و سرامیکی، و نیز بهعنوان بیس محافظ در ترمیمهای عمیق است. ترکیب کلاسیک، سختی بالا، سهولت آمادهسازی و عملکرد پایدار آن باعث شده این محصول همچنان از پرطرفدارترین سمانهای فسفاتدار در دندانپزشکی کشور باشد.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.